'Lezen is magisch'

Passie van boeken van Alie Folkerts in bijzonder boekjes geschreven door Hindericus Scheepstra.

De passie van Alie Folkerts–Kalfsbeek leidde tot het prachtige Scheepstra Kabinet in Roden. Een
klein, maar bijzonder fijn museum in de oude Scheepstraschool waar u de geschiedenis van het
leesonderwijs voor het lager onderwijs van 1800 tot 1970 kunt zien en beleven.
Het klaslokaal ademt de sfeer van weleer. De leitjes liggen op de schoolbanken, de leesplank klaar
voor gebruik. Maar naast de oude schoolmiddelen zet het Scheepstra Kabinet ook beeldscherm,
computer en iPad in om de bezoeker het onderwijs van toen te laten herbeleven.
Alie Folkerts verzamelde in de loop der jaren alle boekjes en ander leesmateriaal die gebruikt werden
in het lager onderwijs. Ze had een passie voor de boekjes geschreven door Hindericus Scheepstra en
Jan Ligthart met illustraties van Cornelis Jetses.
Beleving
“Het mooie aan de boekjes van Hindericus Scheepstra is dat hij uitgaat van het verhaal achter het
onderwijs. Iets leren aan de hand van een leuk en spannend verhaaltje, dat was bijzonder. En ook
nog eens een verhaaltje dat zich afspeelde in een omgeving die ik herkende, geschreven vanuit de
beleving van het kind. Daardoor kon ik me heel goed met de hoofdpersonen identificeren. Maar dat
zag ik toen natuurlijk niet zo. Ik was gewoon elke dag weer nieuwsgierig. Hoe ging het verhaal
verder? Wat zou er nu weer gebeuren?
Eerste boek
Je kunt het je nu haast niet meer voorstellen, maar toen ik een kind was, was een boek heel
bijzonder. In de zesde klas kon je een boek verdienen als je tien keer nul fouten maakte in een hele
les cijferen. Het boek dat ik toen verdiende had een bruine kaft en viel bijna uit elkaar, want het was
een afgeschreven exemplaar. Mijn allereerste boek herinner ik me nog goed. Ik kreeg het tijdens het
kerstfeest van 1950. De titel was: ‘Toch een kerstboompje’. Het ging over een arme familie, die
uiteindelijk toch een kerstboom kreeg.
Leesplank
Op de lagere school leerde ik zelf lezen. Voor de klas stond een grote leesplank, ieder kind had een
kleine leesplank voor zich staan. De Juf begon met een verhaaltje, Teun op het dak. Ik mocht het
trapje voor de grote leesplank oplopen. Juf wees de letter aan die ik moest pakken, de A. Ik hield
hem omhoog, zodat iedereen het goed kon zien. Dat herinner ik me nog als de dag van gisteren! Dat
gevoel erbij …. En omdat er een verhaal bij zit, herinner ik het me ook veel beter.
Hooi voor boeken
Ik kwam voor het eerst met bibliotheekboeken in aanraking via mijn vader. Hij las graag en veel. In
Roden was een boekhandel Piek, die ook boeken uitleende. Daar haalde ik de boeken voor mijn
vader in de fietstas. Soms waren ze erg zwaar. Wij hoefden niet te betalen, want in ruil voor boeken
kreeg Piek hooi van ons voor zijn konijnen. In die tijd las ik een boek als De schaapherder van
Oltmans. Echte kinderboeken kon je toen nog niet lenen. Droom
Later werd ik zelf onderwijzeres. Ik bleef gefascineerd door de boekjes van Scheepstra en Ligthart en
ging ze verzamelen. Ik had altijd de hoop dat ik de verzameling kon delen met de wereld. Met de
opening van het Scheepstra Kabinet kwam die droom uit.
Magisch
Lezen is magisch. In een paar maanden tijd beheers je de techniek en gaat er een wereld voor je
open. Lezen ontsluit je wereld. Het is een basisbehoefte. Als je niet kunt lezen ben je nergens.
Bovendien mis je dan zoveel mooie verhalen!”
(kader)
De boekjes van Hindericus Scheepstra: Ot en Sien
Van de boekjes ‘Nog bij moeder’, ‘Dicht bij huis’, ‘Buurkinderen’, ‘Pim en Mien’ (allemaal in vier
delen) is ‘Nog bij moeder’ het bekendst geworden. Dit zijn de verhalen over Ot en Sien, de kleuters
en hun avonturen in en om het huis aan het Windgat in Roden. Bij de leesplank Aap Noot Mies hoort
een serie van zes boekjes en een vertelpaat. Eerder verscheen nog een serie’ De wereld in’.
Ot en Sien leven nog steeds voort . In de boekjes, maar ook op koekjestrommels, puzzels, kopjes, en
in de naamgeving van winkels, café’s, kinderdagverblijven en festiviteiten. Ot en Sien zijn klassiekers
uit de kinderliteratuur en een cultuurmonument van een tijdperk.
In Roden wordt in 2014 ‘Ot en Sien 110’ gevierd.

Periode
1950 tot heden
DOOR
DATUM
Thema's
VERHALEN (0)